close
تبلیغات در اینترنت
معرفی جاذبه های گردشگری ایران و جهان , اطلاعات گردشگری
پیام مدیر : خوش آمدید ، امیدوارم که از کیفیت مطالب ما راضی باشید
رزرو هتل های مشهد



البته در بعضی کاخ ها سنگ نگاره‌ها و نقش برجسته‌ها به عنوان عنصر تزئینی به کار گرفته می‌شدند که در عین حال خالی از پیام‌های سیاسی نبودند. نمونه بارز این گونه سنگ نگاره‌ها را می‌توان در تخت جمشید سراغ گرفت. در نهایت این شیوه از تاریخ نگاری یا تزئین کاخ ها در ایران باستان، میراث هنری جالب توجهی را برای ما ایرانیان به یادگار گذاشته است که در این صفحه به تماشای پاره‌ای از آنها می‌نشینیم.

پاسارگاد؛ نقش انسان بالدار

پاسارگاد به معنای اردوگاه پارسیان و همان جایی است که کورش هخامنشی بر آخرین پادشاه ماد چیره شد و امپراتوری هخامنشی را بنیان نهاد. پاسارگاد جایگاه کاخ‌ها و آرامگاه کورش کبیر است و در تالار یکی از کاخ‌های آن نقش برجسته مهمی ‌وجود دارد که گویا چهره‌ای اسطوره ای از کورش را به تصویر می‌کشد. ریزه کاری های آن نقش برجسته بسیار زیاد است اما به طور کلی مردی را نشان می دهد كه از فرق سر تا كف پا 2.35 متر و با تاج ویژه‌اش 2.90 متر بلندی دارد. تصویر این شخص از نیم‌رخ نقش شده و رو به چپ، یعنی به طرف داخل و سمت مركز تالار دارد.

 ریش وی كوتاه و مجعد است و دو گوشه‌ چشم بادامی و طرح بینی و گوش‌ها زیر كلاهی كه تاج را نگه می دارد، پنهان شده است. علاوه بر چهره، تنه و پاهای او به طرف راست است؛ گویا خواسته‌اند نشان دهند كه وی به سوی تالار در حركت بوده است. دست چپ نقش تقریبا در پشت تنه پنهان است؛ ولی دست راست در جلو سینه بالا آمده است و انگشتان دست كاملا باز هستند و حالتی شبیه به «سلام» یا «نیایش» را نشان می دهند.

چهار بال بسیار بزرگ، یك جفت رو به پایین و جفتی رو به بالا، از جمله نشانه‌های این مرد است. پرها و شاهپرها را به دقت در دو یا سه طبقه نشان داده‌اند و در پشت سر، قسمت اول بال‌های چپ و در قسمت جلو، بخشی از بال‌های راست را پولك‌پولك كرده‌اند.



کرمانشاه، طاق بستان؛ پرده تاجگذاری اردشیر دوم

 

در محوطه باستانی طاق بستان در شمال شهر کرمانشاه، مجموعه ای از زیباترین نقش برجسته‌های دوره ساسانی جای گرفته است. قدیمی‌ترین اثر، نقش برجسته‌ای است که از دوران پادشاهی اردشیر دوم ساسانی (379 تا 383 میلادی) به یادگار مانده است.

در این نقش برجسته، اردشیر دوم در حال گرفتن حلقه قدرت از اهورمزداست. پشت سر اردشیر دوم، میترا ایستاده و بَرسَمی‌را در دست دارد. برسم ترکه‌ای از چوب درخت انار یا سنجد بوده که در آیین‌های دینی برای تبرک به کار می‌رفته است. زیر پای اردشیر دوم، پیکر ژولیانوس امپراتور روم دیده می‌شود که در جنگ با سپاه ساسانی شکست خورد و کشته شد.



بیستون؛ نقش برجسته  بهرام دوم و گودرز دوم

 

در بیستون و در پایین کتیبه داریوش، نقش برجسته‌ای از بهرام دوم و گودرز دوم اشکانی وجود دارد که متاسفانه توسط یک کتیبه دیگر مخدوش شده است. این کتیبه دوم که روی نقش برجسته اشکانی قرار گرفته، ماجرای وقف املاکی برای کاروانسرای بیستون را شرح می‌دهد و متعلق به شیخ‌علی‌خان زنگنه، حاکم کرمانشاه در دوره شاه سلیمان صفوی است. این که چرا او آن همه جا روی دیواره عظیم بیستون را کنار گذاشته ودرست روی یک اثر اشکانی کتیبه خود را نقر کرده از مجهولات تاریخ است!



مرودشت، نقش رستم؛ نقش برجسته پیروزی شاپور اول


 این نقش برجسته که مشهورترین نقش برجسته ساسانی نقش رستم (محوطه آرامگاه شاهان هخامنشی در نزدیکی تخت جمشید) است، صحنه پیروزی شاپور اول بر والرین، امپراتور روم در سال 262 میلادی را به تصویر کشیده است. با وجود اینکه پیروزی بزرگ پادشاه ساسانی بر امپراتوری رم در نقش برجسته‌های بسیاری به تصویر کشیده شده اما این نقش برجسته به سبب ظرافت هنری، ترکیب بندی و پرداخت بیشتر به جزئیات و تزئینات از اهمیت بیشتری برخوردار است.



 مرودشت، نقش رجب؛ نقش برجسته‌ها و کتیبه‌های ساسانی

محوطه تاریخی نقش رجب که چهار نقش برجسته ساسانی را شامل می‌شود در سه کیلومتری شمال تخت‌جمشید و در سه گوشه فرورفتگی کوه مهر قرار دارد. دوپرده از این نقش برجسته‌ها که آگاهی‌های مهمی ‌از تاریخ دوره ساسانی را در اختیار ما قرار می‌دهند، عبارتند از:

1-‌نقش کرتیر: در سمت چپ نقش برجسته اردشیر، تصویر نیمه تنه کرتیر موبد مشهور و قدرتمند زرتشتی دیده می‌شود که در زمان حکومت چندین پادشاه ساسانی رهبرمذهبی کشور بود. کنار این نقش برجسته کتیبه‌ای وجود داردکه در آن  کرتیر ضمن معرفی خودش شرح خدماتی را که برای ترویج تقویت آیین زرتشت انجام داده است بیان می‌کند.

2-‌شاپوراول با درباریان : این نقش برجسته شاپوراول را به همراه نه تن از ملازمان و درباریان را نشان می‌دهد‌. با وجود اینکه چهرهای این تصویر به شدت مخدوش شده‌اند اما پادشاه از روی لباس و تاجش قابل تشخیص است.



مرودشت، نقش رستم؛ نبرد هرمز دوم و نقش برجسته آذر نرسی

این نقش برجسته از دو بخش فوقانی و تحتانی تشکیل شده‌ است. نقش برجسته بالایی تقریبا به طور کامل از بین رفته و نقش برجسته پایینی به شدت آسیب دیده است. نقش برجسته پایین صحنه پیروزی هرمز دوم بر دشمنش را نشان می‌دهد.

 با وجود مخدوش بودن چهره پادشاه، تاریخ پژوهان با استناد به تاج پادشاه که تقریبا سالم مانده است، هویت هرمز دوم را تشخیص داده‌اند. صحنه بالایی که به سختی قابل تشخیص است با صحنه پایین همپوشانی دارد اما تصویر هرمز را مخدوش نمی‌کند به همین دلیل مورخان معتقدند که خالق این صحنه رابطه نزدیکی با هرمز دوم داشته واین نقش برجسته را متعلق به آذرنرسی، پسرهرمز می‌دانند که دوران حکومتش بیش از چند ماه داوم نداشت.

 

 

 

 

نظرات مطلب

نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتی
صفحه اصلی آرشیو مطالب تماس با ما